Καθε μέλος του 6ers.gr μπορεί να γράψει, να ενημερώσει και να διαδώσει ιδέες και πληροφορίες... 
Κυριακή, 09 Ιανουάριος 2011 00:00
Βασιζόμενοι σε αλγορίθμους που μιμούνται βιολογικές διαδικασίες, πρωτοπόροι αρχιτέκτονες δημιουργούν οικιστικά σχέδια προικισμένα με δική τους «ζωή». Η δουλειά τους παρουσιάζεται σε έκθεση που εγκαινιάζεται αύριο στο Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης
Τους βρήκα σε ένα γραφείο τελευταίου ορόφου μιας πολύ συνηθισμένης πολυκατοικίας στην πλατεία Κάνιγγος να παλεύουν να μοιράσουν σωστά και με ανθρώπινες προδιαγραφές συγκροτήματα κατοικιών σε μια τεράστια έκταση στο... Περού.
Αν και πολύ νέοι αρχιτέκτονες, ο Παύλος Ξανθόπουλος, η Ιουλιέτα Ζήνδρου και ο Εzio Βlasetti, με σπουδές εδώ και στο εξωτερικό, είχαν καταφέρει να τους ανατεθεί αυτό το έργο, ενώ ταυτόχρονα είναι και οι διοργανωτές της έκθεσης με τον ακαταλαβίστικο τίτλο «Από μηχανής: Μη γραμμικές στρατηγικές σχεδιασμού μέσω υπολογιστή». Μια έκθεση που θέλει να φέρει πιο κοντά τον επισκέπτη στο πώς γνώσεις από τη γενετική και τη... φυτολογία μετουσιώνονται σε μεθόδους κατασκευής κατοικιών, πολύπλοκων στεγάστρων και επίπλων αλλά και αλλαγής κλίμακας.
Πριν από όλα βέβαια δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι «όλες οι φυσικές μορφές και όλες οι μορφές πολιτισμού εμπεριέχουν “αρχιτεκτονική”, μια διευθέτηση της ύλης στον χώρο και διά μέσου του χρόνου. Αυτή η διευθέτηση καθορίζει το σχήμα, το μέγεθος, τη συμπεριφορά και τη διάρκεια και ακόμη τον τρόπο γένεσής τους», όπως αναφέρεται σε σχετικό θεωρητικό κείμενο του Κarl Chu. Η τελευταία όμως λέξη, η «γένεση», τώρα αποκτά μεγάλο βάρος που πριν δεν είχε και υποχρεώνει τον σχεδιαστή ακόμη και σε μιαν άλλη ηθική ως προς το έργο. Τώρα θα σχεδιάζεται ένα σύστημα και θα προκύπτει ένα πεδίο πλέον αποτελεσμάτων αντί για ένα, προδιαγεγραμμένο, ήδη γνωστό στον δημιουργό του αποτέλεσμα. Πώς ξεκίνησε όμως αυτός ο τρόπος σχεδιασμού; Από μια παρατήρηση: τα πάντα στο Σύμπαν, από τη δημιουργία ενός φύλλου ως τη γένεση ενός αστρικού σώματος, μπορούμε να θεωρήσουμε ότι προκύπτουν από την επανάληψη, όσες φορές χρειάζεται, ενός μικρού αριθμού κατάλληλων εντολών, διαφορετικών βέβαια για κάθε περίπτωση.
Μορφογενετική στο βασίλειο των bits
Οι άνθρωποι εδώ και αιώνες είχαν βρει, εμπειρικά πολλές φορές, διάφορους νόμους της φυσικής. Στον προηγούμενο αιώνα, όμως, αφού υπήρχε πλέον και η μαθηματική διατύπωσή τους, έφθασαν στο συμπέρασμα ότι η διατύπωση αυτή επέτρεπε να φτιαχτούν αντίστοιχα προγράμματα στον υπολογιστή. Με άλλα λόγια, οι φυσικές διαδικασίες είναι στην πραγματικότητα προγράμματα που εκτελούνται. Μια μερίδα αρχιτεκτόνων που θεωρούσαν τη δουλειά τους κατά κάποιον τρόπο υποταγμένη ως τώρα στην ανθρωπολογία αναπτύσσει τώρα νέες τάσεις. Μία από αυτές είναι η λεγόμενη μορφογενετική και έχει να κάνει κατευθείαν με την κατασκευή αντικειμένων, που «γεννιούνται» όμως κυριολεκτικά, διότι στα προγράμματα ακολουθούνται μέθοδοι παρμένες από τη γενετική επιστήμη. Εχουμε γονίδια, μεταλλάξεις, γόνιμες και μη διασταυρώσεις και αυτό θα ζήσει και ο επισκέπτης της έκθεσης αντικρίζοντας τα εκθέματα και μαθαίνοντας τον τρόπο κατασκευής τους. Θα υπάρχει μάλιστα και ένα έπιπλο-έκπληξη που προέκυψε από τέτοιες αναζητήσεις. Δηλαδή, από το να βρίσκεις κάθε φορά μια «μονάδα».
Οχι άστοχα κάποιοι θυμούνται εδώ τη μοναδολογία του Leibnitz (1714), μόνο που εκείνου οι μονάδες, οι θεμελιώδεις οντότητες του κόσμου, ήταν προικισμένες με μια άυλη, υπερβατικής φύσης ουσία. Τώρα η μονάδα είναι ένα bit πληροφορίας ικανό να συγκροτήσει μαζί με άλλα bits τα διάφορα αυτο-αναπαραγόμενα συστήματα της φύσης, όπως είναι τα φυτά και οι άλλοι οργανισμοί, αλλά και τα καινούργια πλάσματα που προκύπτουν από τη σύνδεση της αρχιτεκτονικής με τη γενετική. Καθορίζονται λοιπόν από τον σχεδιαστή κάποιοι κανόνες κληρονομικότητας σχηματοποιημένοι και καταχωρισμένοι στον λεγόμενο γενετικό κώδικα. Ενας μηχανισμός φτιαγμένος από εντολές στον υπολογιστή είναι επιφορτισμένος να δημιουργεί, να αναπαράγει ένα αρχικό σχήμα, να ξανακαλεί τις εντολές που το δημιούργησαν και κάθε φορά να ξανα-προκύπτει αυτό βελτιωμένο, αν βέβαια οι νόμοι της κληρονομικότητας ήταν επιτυχημένοι. Ακριβώς όπως μια φυλή που αναπτύσσεται μέσα σε καλές συνθήκες κλίματος και διατροφής βελτιώνει με τις γενιές, ας πούμε, το ύψος της.
Μπορείτε να δοκιμάσετε!
Αυτή η προσπάθεια εύρεσης κάθε φορά της ιδανικής μονάδας που όταν αναπαραχθεί αρκετές φορές θα δώσει την κατασκευή με τις επιθυμητές ιδιότητες δεν είναι καθόλου εύκολη και σίγουρη. Στην περίπτωση των εκθεμάτων χρησιμοποιήθηκε ένα πακέτο προγραμμάτων, το Rhinoceros 3D, που μπορεί κάποιος να δοκιμάσει δωρεάν και με λίγες σχετικά γνώσεις Visual Βasic και Scripting να ξεκινήσει σε κάποιο από τα θερινά σεμινάρια που θα οργανώσει και το επόμενο καλοκαίρι η ομάδα Αhylo.
Στο γραφείο του τελευταίου ορόφου στην Κάνιγγος είχα την ευκαιρία να δω πώς έπειτα από αλλεπάλληλες προσεγγίσεις, χάρη στη μέθοδο των γενετικών αλγορίθμων, στην τεράστια έκταση στο Περού βρέθηκαν οι κατάλληλες περιοχές για την ανάπτυξη των οικισμών, δημιουργήθηκαν τα συγκροτήματα αλλά και η μορφή του κάθε διαμερίσματος! Μια χρονοβόρα δουλειά και μια αλλαγή κλίμακας από τη μικρότερη μονάδα ως την πιο εκτεταμένη άποψη του οικισμού που χωρίς τον υπολογιστή θα ήταν δύσκολο να γίνει.
Ο επισκέπτης της έκθεσης θα πάρει μια γεύση από το πώς θα είναι η δουλειά μερικών από τους νέους αρχιτέκτονες όταν θα περάσουν το κατώφλι της μετα-αρχιτεκτονικής, όπου αντί για την τέχνη του «να βάζεις δυο τούβλα μαζί» εμφανίζεται η απαίτηση «να βάζεις δυο bits μαζί».
Η ΕΚΘΕΣΗ
Στην έκθεση στο Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης,που αρχίζει τη Δευτέρα 10 Ιανουαρίου και θα είναι ανοιχτή ως τις 31 Ιανουαρίου,παρουσιάζονται πρωτότυπα έργα βγαλμένα όχι από την απλή έμπνευση του αρχιτέκτονα και κάποια σχέδιά του επάνω σ΄ αυτήν.Πρόκειται για έργα μιας μετα-αρχιτεκτονικής,προϊόντα αλληλεπιδραστικής,επίπονης και συνεχόμενης συν-εργασίας του αρχιτέκτονα με τον υπολογιστή,όπου ο άνθρωπος καταλήγει σε αρχιτεκτονικές προτάσεις για δύσκολα προβλήματα και η μηχανή με τις εντολές του τις επεξεργάζεται με βάση επαναλαμβανόμενες διαδικασίες ικανές να μιμούνται την παραγωγή φυτικών δομών,κυττάρων και ζωντανών οργανισμών.
ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ο κατάλογος της έκθεσης σχεδιάστηκε και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις asprimera (www. asprimera.com) και περιλαμβάνει τα έργα που σχεδιάστηκαν και κατασκευάστηκαν κατά τη διάρκεια των εργαστηρίων apomechanes2009 και 2010.Περιλαμβάνονται επίσης θεωρητικά άρθρα σημαντικών προσωπικοτήτων του χώρου,όπως οι Κarl Chu και Carla Leitao, καθώς επίσης και άρθρα και έργα των Κokkugia και Αhylo,τα οποία διερευνούν τον υπολογιστικό σχεδιασμό και τα πεδία εφαρμογής του.Τέλος,ο κατάλογος περιλαμβάνει πλούσια βιβλιογραφία,παραδείγματα κώδικα και πλήθος φωτογραφικού υλικού από τη διαδικασία παραγωγής των εκθεμάτων.
Περισσότερες πληροφορίες στη διεύθυνση http://studio.apomechanes.com